Dinozaury - Deinonych
O DINOZAURACH
  Czym były dinozaury
  Ery dinozaurów
  Zagadka wyginiecia
  Wygląd dinozaurów
  Jak odkrywa się dinozaury
  Dinozaury w naszym kraju
  Dinozaury zmieniały klimat
  Encyklopedia dinozaurów DLA DZIECI
  Kolorowanki z dinozaurami
  Dowcipy o dnozaurach
  Gry z dinozaurami
CIEKAWOSTKI
  Biblia a dinozaury
  Polska prażaba
AKTUALNOŚCI
Aktualizacja działu filmy, rozszerzono repertuar
POLECAMY:
Kolbuszowa Informacje o mieście nad nilem.
Syf Kolbuszowski - felietony

Wszystkie teksty są chronione prawami autorskimi, zabrania się kopiowania, publikowania i sprzedaży opublikowanych artykułów bez pisemnej zgody autora. Wyroby z gumy


DINOZAURY - DEINONYCH


Deinonych (łac. Deinonychus) - niewielki mięsożerny teropod występujący we wczesnej kredzie na terenach dzisiejszej Ameryki Północnej, osiągający od 3 do 4 metrów długości i od 70 do 100 kg. Skamieniałości deinonycha zostały znaleziono w stanach Oklahoma, Wyoming, i Montana,a przypisywane mu zęby odnaleziono również w Marylandzie.
Występował we wczesnej kredzie, ok 120 mln lat temu.
Nazwa Deinonych składa się z greckich słów deinos – straszny i nychus – szpon i oznacza „straszny szpon”.


Deinonych
Czaszka deinonycha była masywniejsza niż spokrewnionego z nim welociraptora. Patrząc z boku można zauważyć że cześć pyska welociraptora jest wklęśnięta. Cecha ta pozwala szybko rozróżnić welociraptora od deinonycha. Budowa czaszki dawała deinonychowi świetne widzenie stereoskopowe, a okno pomiędzy oczami a nozdrzami było szczególnie duże. Zarówno szczęka górna jak i żuchwa deinonycha, posiadały duże otwory zmniejszająca wagę czaszki. Podobnie jak inne dromeozaurydy, deinonych posiadał duże, trójpalczaste górne kończyny i 13 cm sierpowaty pazur na obu kończynach dolnych. Z pazurów dłoni deinonycha najdłuższy był pazur pierwszy, a szyja była wygięta w kształt litery „S”. Ponad połowę długości ciała deinonycha stanowił sztywny, długi ogon, służący prawdopodobnie do utrzymywania równowagi w czasie biegu.

Deinonych najprawdopodobniej miał pióra. Świadczy o tym nie tylko podobieństwo jego szkieletu do ptasiego, ale też odkrycie piór u innych dromeozaurów – sinornitozaura, velociraptora i mikroraptora.


Od czasu formalnego opisu (w 1969 roku) deinonych stał się jednym z najsławniejszych dinozaurów. Jego odkrycie dało podstawy do spekulacji, że dinozaury były stałocieplne. Kilka lat po odkryciu deinonycha, Jonh Ostrom zauważył jego duże podobieństwo do ptaków (podobieństwa w budowie kości łonowej, nadgarstków, szyi, śródręcza, obręczy barkowej, ramion, łopatek, obojczyka i mostka), wskutek czego wystawił teorię pochodzenia ptaków od dinozaurów.
Obecnie teoria ta jest powszechnie akceptowana. Odkrycie w 2007 roku struktur odpowiadającym wzgórkom u dzisiejszych ptaków, na których osadzone są lotki u welociraptora wzmocniło teorię o występowaniu opierzenia u wszystkich dromeozaurów.



Deinonych zamieszkiwał lasy, tereny zalewowe, delty i laguny. W jego towarzystwie żyły inne dinozaury takie jak zauropelty, zefirozaury, tenontozaury, akrokantozaury, zauroposejdony i utahraptory. Uważa się, że deinonychy mogły łączyć się w stada by polować na większe dinozaury takie jak tenontozaury.