Dinozaury - kompedium wiedzy
O DINOZAURACH
  Czym były dinozaury
  Ery dinozaurów
  Zagadka wyginiecia
  Wygląd dinozaurów
  Jak odkrywa się dinozaury
  Dinozaury w naszym kraju
  Dinozaury zmieniały klimat
  Encyklopedia dinozaurów DLA DZIECI
  Kolorowanki z dinozaurami
  Dowcipy o dnozaurach
  Gry z dinozaurami
CIEKAWOSTKI
  Biblia a dinozaury
  Polska prażaba
AKTUALNOŚCI
Aktualizacja działu filmy, rozszerzono repertuar
POLECAMY:
Kolbuszowa Informacje o mieście nad nilem.
Syf Kolbuszowski - felietony

Wszystkie teksty są chronione prawami autorskimi, zabrania się kopiowania, publikowania i sprzedaży opublikowanych artykułów bez pisemnej zgody autora. Wyroby z gumy


ERY DINOZAURÓW


TRIAS (248-208 mln lat temu)
Klimat w triasie szczególnie był suchy i gorący. Formowanie się superkontynentu Pangei początkiem triasu, (220 mln lat temu), skutkowało zniknięciem wielu wybrzeży, wypiętrzenia się gór i powstania suchego wnętrza lądu.

Superkontynent Pangea
Koniec triasu to czas mniejszego wymarcia (od około 208 do 213 mln lat temu). Wyginęło wtedy 35% rodzin zwierząt, włącznie z labiryntodontami, konodontami i wszelkimi morskimi gadami (poza ichtiozaurami). Wyginęła także większość prymitywnych dinozaurów. Nieznane są przyczyny triasowego wymierania: przyjmuje się za możliwe globalne ochłodzenie albo uderzenie planetoidy. Nazwę "trias" zapoczątkował w 1834 roku niemiecki geolog Friedrich August von Alberti (1795-1878). Okres ten był bowiem reprezentowany przez trójdzielne warstwy skał.

JURA (208-144 mln lat temu)
Na początku jury ciągle istniał superkontynent Pangei, ale już powoli zaczynał się rozpadać. Klimat nadal był suchy i gorący. Dinozaury osiągają ogromne rozmiary oraz pojawia się wiele nowych grup. Rozwijają się prymitywne ssaki. Pojawia się także praptak (Archaeopteryx, około 150 mln lat temu) oraz pterozaury, latające gady. W morzach rozwijały się rafy koralowe, amonity, rekiny i inne ryby, plezjozaury, ichtiozaury, ogromne morskie krokodyle. Roślinność reprezentowały grupy znane już z triasu - widłaki, paprocie, sagowce, skrzypy, sekwoje. miłorzęby, cypryśniki. Późniejszy klimat jury był ciepły i wilgotny, a poziom mórz wysoki. Nie było żadnych zlodowaceń. Pangea zaczyna pękać - powoli tworzą się dwa odrębne superkontynenty: Laurazja i Gondwana.

Układ kontynentów pod koniec okresu jurajskiego
Pod koniec jury nastąpiło wymieranie, w konsekwencji czego wyginęła większość zauropodów, wiele gatunków amonitów oraz gadów morskich. Nikt nie zna jej przyczyn tego zjawiska.

KREDA (144-65 mln lat temu)
Na okres kredy przypada rozkwit dinozaurów. Pojawiły się ogromne tyranozaury, triceratopsy i giganotozaury i wiele innych. Ssaki są już powszechne. Kontynenty rozpadły się.

Układ kontynentów pod koniec okresu kredowego
Na początku kredy klimat był ciepły, poziom mórz wysoki, nie występowaly zlodowacenia. Pod koniec kredy nastąpiły poważne zmiany klimatu, obniżył się poziom wód,a wulkany się uaktywniły. Okres zakończył się wyginięciem dinozaurów i wielu innych prehistorycznych form życia. Na początku kredy pojawiły się pierwsze łożyskowce. W kredzie powstały i wyginęły uzębione ptaki, takie jak: Hesperornis i Ichthyornis. W środkowej kredzie pojawiły się prymitywne rośliny kwiatowe. Bardzo szybko rozprzestrzeniły się na całej Ziemi. Nie występowały zlodowacenia, klimat był nadal bardzo ciepły. Lądy porośnięte lasami, oblewały płytkie morza. Środkowa kreda to czas dużej aktywności tektonicznej i wulkanicznej. To właśnie wtedy tworzyły się łańcuchy górskie, takie jak np. Góry Skaliste w zachodnich Stanach Zjednoczonych, Sierra Nevada w Kalifornii oraz Alpy w Europie. W środkowej kredzie podniósł się poziom mórz zalewając około 1/3 powierzchni lądu. Bliżej końca okresu morza obniżają się, powodując znaczne zmiany klimatyczne - pogłębiły się różnice między strefą umiarkowaną, a podbiPoza tym kgunową. Kontynenty przybierają bardziej współczesny wygląd. Koniec kredy nastał niespodziewanie. Około 65 mln lat temu całkowicie wyginęły dinozaury, jak również wiele innych zwierząt np. pterozaury, ichtiozaury, amonity, mozazaury, plezjozaury i połowa morskich organizmów. Jedną z hipotetycznych przyczyn końca było uderzenie planetoidy. Inne hipotezy obarczały winą działalność wulkanów, gwałtowne zmiany klimatyczne, a nawet ssaki, które miały zjadać jaja dinozaurów. Chociaż zagłada była ogromna, jednak nie można jej porównać z wymieraniem permsko-triasowym.
Era gadów zakończyła się.